اثر فعالیت بی‌هوازی در دماهای متفاوت محیط بر تغییرپذیری ضربان قلب (HRV) و عوامل گازی اسیدوز خون در افراد تمرین‌کرده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد فیزیولوژی ورزشی - دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانشگاه گیلان - گروه فیزیولوژی ورزش

3 استادیار گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه امام جواد (ع)، یزد، ایران

10.22080/jaep.2025.30168.2232

چکیده

اهداف: دمای محیط می‌تواند فعالیت دستگاه عصبی خودمختار و بار متابولیکی فعالیت‌های شدید را تحت‌تأثیر قرار دهد. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر یک جلسه فعالیت بی‌هوازی در سه دمای متفاوت بر شاخص‌های تغییرپذیری ضربان قلب و وضعیت اسید–باز خون در افراد تمرین‌کرده بود.
روش مطالعه: این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح متقاطع و کانتر‌بالانس بر روی ۱۲ ورزشکار تمرین‌کرده انجام شد. هر آزمودنی آزمون بی‌هوازی وینگیت را در دماهای بالا (۴۰°C)، نرمال (۲۰°C) و پایین (۸–۱۵°C) با فاصله یک‌هفته اجرا کرد. ضربان قلب طی فعالیت ثبت و شاخص‌های HRV (RMSSD، HF، LF، نسبت LF/HF) با نرم‌افزار Kubios تحلیل شد. نمونه‌ خون قبل و بلافاصله پس از فعالیت برای اندازه‌گیری لاکتات، pH و بی‌کربنات جمع‌آوری شد. داده‌ها با آنوا با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد.
یافته‌ها: نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس نشان داد در مقدار RMSSSD (001/0 P=)، LF (036/0 P=)، HF (001/0 P=) و نسبت LF/HF (001/0 P=) بین دماهای مختلف تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین در مقدار لاکتات نیز در بین سه دما تفاوت معناداری مشاهده شد (017/0 P=) اما در مقدار PH و یون بیکربنات تفاوت معناداری مشاهده نشد.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد دمای محیط موجب تفاوت معنادار در شاخص‌های HRV طی فعالیت بی‌هوازی می‌شود و نشان می‌دهد شدت پاسخ خودمختار قلبی وابسته به شرایط حرارتی تغییر می‌کند. همچنین سطح لاکتات بین دماها متفاوت بود، اما pH و بی‌کربنات تفاوتی نداشتند؛ بنابراین دما بر بار متابولیکی اثر می‌گذارد، اما در این مدت کوتاه تغییری در وضعیت اسید–باز خون ایجاد نمی‌کند. به‌طور خلاصه، دما می‌تواند پاسخ‌های خودمختار قلبی و متابولیکی را تعدیل کند و در تفسیر HRV و مدیریت بار بی‌هوازی در محیط‌های حرارتی مختلف باید مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of a Single Session of Anaerobic Exercise at Different Environmental Temperatures on Heart Rate Variability (HRV) and blood Acidosis in Trained Individuals

نویسندگان [English]

  • Sahar Zaree 1
  • Javad Mehrabani 2
  • Abolfazl Rahmani 3
1 MSc., Department of Exercise Physiology, University of Guilan, Rasht, Guilan, Iran
2 Department of Exercise physiology, University of Guilan, Rasht, Iran
3 Department of Physical Education and Sports Science Faculty, University of ImamJavad, yazd, Iran
چکیده [English]

Objectives: Ambient temperature modulates autonomic nervous system activity, thereby affecting heart rate and blood acidosis. This study examined how a single bout of anaerobic exercise performed under different environmental temperatures influences heart rate variability (HRV) and blood acidosis in trained individuals.
Methods: This semi‑experimental applied study used a crossover, counterbalanced design with 12 trained athletes (24.41 ± 4.01 years; 171.2 ± 7.16 cm; 70.65 ± 11.16 kg). Each participant completed three Wingate anaerobic tests under different temperature conditions: high (40°C), normal (20°C), and low (8–15°C), with one‑week intervals between sessions. Heart rate was recorded during exercise to assess HRV indices (HF, LF, LF/HF, RMSSD) using Kubios software. Blood samples were taken before and immediately after activity to measure lactate and bicarbonate levels. Research variables were analyzed using one‑way ANOVA at a significance level of p < 0.05
Results: The ANOVA test results indicated a significant difference between different temperatures in RMSSD (p = 0.001), LF (p = 0.036), HF (p = 0.001), and LF/HF ratio (p = 0.001). Additionally, a significant difference in lactate levels was observed among the three temperature conditions (p = 0.017). However, there was no significant difference in pH levels and bicarbonate ion concentration.
Conclusion: The findings suggest that performing anaerobic activity in different thermal environments affects heart rate variability and tissue acidosis, potentially influencing athletic performance. Moreover, the results of this study can be useful for assessing disturbances in acid-base balance and providing clinical guidelines to maintain athletes' physiological function.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Anaerobic exercise
  • temperature
  • autonomic nervous system
  • heart rate variability
  • blood acidosis